Tại sao protein trong sữa mẹ ít hơn sữa công thức nhưng lại được em bé hấp thu tốt hơn và sử dụng hiệu quả hơn? Đường tiêu hóa của em bé khác người lớn ở chỗ nào và tại sao lại như vây? có rất nhiều câu hỏi về đương tiêu hóa của em bé. Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu giải phẫu và sinh lý của em bé đồng thời tìm điểm khác biệt giữa đường tiêu hóa trẻ sơ sinh và người trưởng thành.
Ngoài ra còn thông tin thêm cho bạn biết về chương trình khuyến mãi Sendo giảm giá ngành hàng mẹ và bé. Trong tháng 4, khi mua sản phẩm mẹ và bé bạn được áp dụng các voucher sendo hoàn tiền, mã giảm giá đến 25%. Chi tiết khuyến mãi cũng như mã giảm giá Sendo được cập nhật tại https://magiamgiasendo.com/



1. Giải phẫu và sinh lý của đường tiêu hóa trẻ sơ sinh
Chúng ta hãy bắt đầu bằng cách xem xét giải phẫu tiêu hóa của trẻ sơ sinh từ lúc thức ăn vào miệng cho đến khi nó đi vào tã của em bé và các chức năng xảy ra trên đường đi.

  • Miệng: là nơi tiếp nhận thức ăn của bé và cũng là nơi bắt đầu tiêu hóa một số chất dinh dưỡng. Một số em bé gặp khó khăn khi ngậm vú như buộc lưỡi, sứt môi, hở hàm ếch có thể cần hỗ trợ nhiều hơn
  • Thực quản: là ống tiêu hóa nối giữa miệng và dạ dày của bé qua đoạn hầu họng. Thực quản có 2 nhiệm vụ chính đó là dẫn thức ăn từ miệng xuống dạ dày và ngăn thức ăn chảy ngược, hoặc trào ngược dạ dày.
  • Dạ dày: Là nơi chứa đựng và nghiền nát thức ăn nhưng trẻ sơ sinh chỉ bú sữa mẹ nên chỉ có tính năng chứa sữa mẹ đã nuốt vào. Quá trình tiêu hóa diễn ra theo ba giai đoạn Cephalic (bắt đầu bởi dây thần kinh phế vị khi ai đó nhìn thấy và ngửi thấy bất kỳ thực phẩm nào), dạ dày (gây ra bởi việc lấy thức ăn và kiểm soát bởi gastrin) và ruột (được điều chỉnh bởi hormone tiết ra trong ruột non).
  • Ruột non: là một ống tiêu hóa được tách ra thành 3 phần là tá tràng, manh tràng và hồi tràng. Công việc tiêu hóa hầu hết diễn ra tại ruột non của bé. Nó phụ trách việc tiêu hóa và hấp thụ các chất dinh dưỡng, vitamin, nguyên tố vi lượng, chất lỏng và chất điện giải. Về cơ bản, thức ăn có tính axit được tiêu hóa một phần từ dạ dày được kết hợp với các chất tiết cơ bản từ tuyến tụy, gan và ruột.
    [**]Phân hủy protein thành acid amin
    [**]Carbohydrate phân giải thành glucose và các monosacarit khác
    [**]Chất béo thành glycerol và axit béo.
    [**]Thành ruột rất mạnh mẽ có bốn lớp riêng biệt, đó là serosa, muscularis, Subucosa và muscosa. Bề mặt của ruột được tăng lên đáng kể bởi sự tồn tại của nhung mao và vi nhung mao nhờ đó các sản phẩm cuối cùng của quá trình tiêu hóa được hấp thụ.
  • Ruột già: hay còn gọi là đại tràng. Nó được gắn vào thành bụng, đi ngược lên rồi vắt ngang qua bụng và đi xuống trực tràng. Tác dụng chủ yếu của nó là tái hấp thu nước và điện giải
  • Trực tràng. “Cơ thắt của O’Beirne” điều chỉnh dòng chất thải từ đại tràng sigma vào trực tràng, là khu vực chứa các chất thải của quá trình tiêu hóa. Cơ thắt hậu môn bên trong và bên ngoài điều chỉnh dòng chảy của phân từ trực tràng.




2. Các tuyến tiêu hóa của trẻ sơ sinh
  • Tuyến nước bọt. Các tuyến nước bọt trong miệng sản xuất enzyme nước bọt. Các tuyến dưới màng cứng, dưới lưỡi và tuyến mang tai tiết ra nước bọt có chứa amylase, một loại enzyme chịu trách nhiệm bắt đầu quá trình tiêu hóa carbohydrate.
  • Gan thực sự là cơ quan lớn nhất trong cơ thể. Nó phụ trách chuyển hóa protein và carbohydrate đồng thời lưu trữ glycogen và vitamin. Nó cũng hỗ trợ trong việc hình thành, lưu trữ và bài tiết dịch mật, đóng một vai trò trong chuyển hóa chất béo. Gan là nơi thu giữ độc tố và đôi khi được lưu trữ để bảo vệ phần còn lại của cơ thể.
  • Túi mật là một túi nhỏ nằm trên khu vực dưới cùng của gan. Mật (bao gồm các muối rất cần thiết cho quá trình tiêu hóa và hấp thụ chất béo) từ gan được thu thập tại đây. “Cơ thắt của Oddi” điều chỉnh dòng chảy của mật vào tá tràng. Túi mật chứa dịch mật và bài thải vào đường tiêu háo giúp tiêu hóa chất béo tại đây.
  • Tuyến tụy. Tuyến tụy tạo ra các chất tính kiềm (hoặc trung tính) tham gia vào việc bù đắp thức ăn được tiêu hóa một phần có tính axit (còn gọi là chyme) từ dạ dày. Những chất tiết này giữ các enzyme rất cần thiết trong việc hấp thụ chất béo, protein và carbohydrate. Trong khi các enzyme tiêu hóa này được tạo ra trong tuyến tụy “ngoại tiết”, nhiều người quen thuộc hơn với hormone insulin được tạo ra trong tuyến tụy “nội tiết”


Sữa mẹ cũng chứa các enzyme giúp tiêu hóa, chẳng hạn như amylase, lipase và protease. Những enzyme này rất quan trọng đối với em bé vì bé không sản xuất được nhiều enzyme để tiêu hóa hết thực phẩm cho tới khi bé được 6 tháng tuổi. Đó cũng là lý do tại sao em bé tới 6 tháng tuổi mới có thể ăn dặm

3. Sự khác biệt giữa hệ tiêu hóa của trẻ sơ sinh và người lớn
Có một số khác biệt về giải phẫu cũng như chức năng giữa đường tiêu hóa của trẻ sơ sinh và người lớn.



Đầu và cổ
Ở trẻ sơ sinh, lưỡi lớn hơn so với khoang miệng và miếng mỡ thừa có mặt ở hai bên lưỡi giúp hút sữa. Ngoài ra thanh quản của trẻ sơ sinh nằm cao hơn và biểu mô trên vòm miệng mềm hơ để bảo vệ đường thở.

Thực quản
Ở trẻ sơ sinh thì thực quản chỉ dài khoảng 11.5 cm trong khi ở người lớn là 24 cm và cơ thắt thực quản dưới chỉ có đường kính 1.25 cm.

Thường thì ngay sau khi sinh sẽ có một ống hút nhỏ được đưa vào thực quản của bé để đảm bảo rằng cơ thắt thực quản này được mở. Bởi vì trong thai kỳ thì bé ngâm trong nước ối nên nếu cơ thắt này mở ra thì sẽ nuốt cả nước ối vào trong cơ thể bé. Lúc mới sinh thì cơ thắt này sẽ mở ra theo phản xạ nuốt nhưng một số trường hợp nó không mở

Các khiếm khuyết thực quản không phổ biến bao gồm atresias (một tình trạng trong đó thực quản bị đóng hoàn toàn) và lỗ rò (một điều kiện trong đó có một kết nối giữa thực quản và một cơ quan khác, chẳng hạn như khí quản).

Dạ dày
Dạ dày trẻ sơ sinh chỉ có thể chứa từ 1/4 đến 1/2 cốc chất lỏng (so với khoảng 14 cốc ở người lớn!) Hoạt động tiêu hóa của dạ dày là giống nhau ở cả trẻ sơ sinh và người lớn.

Các tuyến của dạ dày bao gồm các tế bào thành phần, sản sinh ra axit hydrochloric và yếu tố nội tại. Các tế bào chính trong các tuyến này tiết ra pepsinogen, được thay đổi thành pepsin, phá vỡ protein trong dịch dạ dày. pH dạ dày thấp hơn 4 trong 7-10 ngày đầu đời của bé

Ruột non
Có sự khác biệt về mặt giải phẫu ở ruột non. Ở trẻ sơ sinh, nó dài từ 250-300 cm và ở người trưởng thành từ 600-800 cm.

Ruột già
Lúc đầu ruột già của bé là vô trùng nhưng sau vài giờ E. Coli, Clostridium và Streptococcus sẽ xuất hiện. Sự tập hợp của vi khuẩn trong đường tiêu hóa là điều cần thiết cho quá trình tiêu hóa và hình thành Vitamin K, một loại vitamin rất quan trọng trong quá trình đông máu.

Vì phải mất một thời gian để sản xuất vitamin này sau khi sinh, trẻ sơ sinh thường được tiêm vitamin K khi sinh.

Sức khoẻ sinh sản
Trong chủ đề sức khoẻ sih sản hôm nay còn bài viết cách chăm sóc sức khoẻ sau phá thai. Nếu quan tâm bạn có thể tìm đọc bài viết hỏi đáp tại đây.

Kết luận
Hệ tiêu hóa ở trẻ em và người lớn khác nhau về nhiều phía cả về giải phẫu và sinh lý. Từ việc cung cấp enzyme tiêu hóa đến việc thiết lập vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh, sữa mẹ có thể giúp bé khởi đầu khỏe mạnh. Chúc bạn hạnh phúc với bé yêu!